Đoàn rước kiệu Thánh trong dịp Lễ hội 2022.
Đoàn rước kiệu Thánh trong dịp Lễ hội 2022.
“Tháng 8 giỗ cha, tháng 3 giỗ mẹ”. Từ bao đời nay, nơi đây cùng các địa phương thờ Trần Hưng Đạo, mở hội vào dịp trung tuần tháng 8 (âm lịch), đặc biệt là ngày 20 tháng 8, ngày Đại vương qua đời. Dân gian có câu: “Sinh Kiếp Bạc, thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc”. Vào ngày lễ hội, từ Kiếp Bạc, Chí Linh, Hải Dương đến đền Trần Thương, Lý Nhân, Hà Nam về đến Bảo Lộc -Nam Định khách hành hương theo lộ trình chiêm bái, tôn vinh người anh hùng dân tộc, đã được truy tôn là bậc “Thánh”, ban những điều tốt lành, mong làm việc thiện. Đền Trần Thương hàng năm mở hội từ 18 đến 20 tháng 8 (âm lịch) thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Trong lễ hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc, độc đáo. Các nghi thức này vừa mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận, gió hòa, “Phong đăng, hòa cốc”, “Quốc thái dân an”, nhắc nhở đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Đặc biệt từ năm Canh dần (2010), UBND tỉnh Hà Nam quyết định tổ chức Lễ phát lương đền Trần Thương trên quy mô lớn vào dịp Rằm tháng Giêng âm lịch. Lễ hội phát lương đầu năm tại Đền Trần Thương nhằm bảo tồn, phát huy những giá trị di sản văn hóa, đồng thời tuyên truyền giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của ông cha ta, đặc biệt là thời Trần, để động viên nhân dân phát huy truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn, bước vào năm mới mọi người hăng say lao động, học tập, công tác. Năm 2017, Lễ hội đền Trần Thương được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Cảnh đền Trần Thương.
Giải cờ tướng tại Lễ hội 2022.
Lễ hội truyền thống đền Trần Thương năm 2023 dự kiến được tổ chức từ ngày 30/9 - 4/10/2023, tức ngày 16 - 20/8 âm lịch. Lễ hội năm nay sẽ diễn ra với nhiều nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như: Lễ xin Đức Thánh Trần cho nhân dân mở cửa Đền và tổ chức lễ hội; Lễ tế, kính Thánh của các đoàn và nhân dân địa phương; thả đèn hoa đăng tại hồ Trần Thương; lễ tâm linh ngày kỵ nhật của Đức Thánh Trần... Điểm mới của lễ hội năm nay, Ban Tổ chức sẽ tổ chức lễ khai mạc Lễ hội Đền Trần Thương năm 2023 (vào tối ngày 30/9, tức ngày 16/8 âm lịch) với nhiều tiết mục văn hóa, văn nghệ đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống. Bên cạnh những nghi Lễ tâm linh, trong Lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động Văn hóa, Văn nghệ, Thể thao như: Hội thi “em yêu lịch sử Quê hương”; Đêm hội Trần thương, thi nấu cỗ cúng Thánh và tổ chức giải cờ tướng, kéo co và các trò chơi dân gian.…Việc tổ chức Lễ hội nhằm giáo dục, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương về truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm, tinh thần tự lực tự cường trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Đồng thời góp phần giới thiệu, quảng bá và nâng cao vị thế của di tích quốc gia đặc biệt đền Trần Thương đến với nhân dân và du khách thập phương./.